• TÜRKİYE EMEK HARİTASI

    İkinci bölüm: Özelleştirme saldırısı

    Burçak Özoğlu

    istihdam ve işsizlik göstergeleri

Türkiye kapitalizmi, AKP’nin ellerinde sınıfa saldırısını son dönemde özelleştirmeler aracılığıyla yürütüyor. Yatağan’da bu saldırıya karşı işçi sınıfının direnişiyle bir sınıflar mücadelesi cephesi açılmış durumda.

Gündemin yakıcılığını dikkate alarak, Türkiye Emek Haritası çalışmamızın ikinci bölümünü enerji santralleri özelleştirmelerinde yaşanan sınıflar mücadelesi gündemine ayırdık.

İnteraktif haritamız 2014 yılının son dönemindeki güncel özelleştirme programını içeriyor. Özelleştirme programına alınmış santralleri, saldırının hangi aşamada olduğunu ve hangi sermaye gruplarının işin içerisinde olduğunu haritamızdan öğrenebilirsiniz.





* Özelleştirme saldırısı ve Yatağan direnişi ile ilgili detaylı bilgi ve değerlendirmeleri Yazılama Yayınları, Emek Yıllığı 2013 derlemesinde bulabilirsiniz

2. BÖLÜM: Türkiye emekçi sınıflarına yöneltilen özelleştirme saldırısı*


Özelleştirme, sınıflar mücadelesi açısından birden fazla saldırı başlığı içeren bir süreçtir. Üstelik bu süreç Türkiye ölçeğiyle de sınırlı olmayıp, küresel ölçekte, kapitalizmin ve emperyalizmin gündem başlıkları arasındadır.

Türkiye’de on yılı aşkın süredir AKP eliyle yürütülen özelleştirme saldırısı özellikle son yıllarda şiddetini artırmış durumdadır. 2009’dan itibaren enerji alanına odaklanmış bu saldırıda bir yıldır sürdürülen Yatağan direnişi işçi sınıfının karşı mücadelesinde her geçen gün daha büyük önem kazanmaktadır.



Özelleştirme sınıfa saldırıdır.

Murad Sezer




   Enerji alanı özelleştirmeleri, elektrik üretim ve dağıtım alanlarını hedefler. Alanın özelleştirme kararları AKP’nin ilk icraat yıllarında 2004’te alınmaya başlanmıştır.

   Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. (TEDAŞ)’a bağlı 18 elektrik dağıtım şirketinin tamamı özelleştirilmiştir.

   Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş.’ne (ADÜAŞ) bağlı 9 adet santralın Zorlu Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş.’ye devri 2008 yılında gerçekleştirilmiştir.

   Yatağan Termik santralinin de içinde olduğu Elektrik Üretim A.Ş.ye ait elektrik üretim santrallerinde özeleştirmelerin kararı 2006 yılında alınmıştır.

   EÜAŞ’a bağlı ilk 9 santralin özelleşmesi 2008 yılında tamamlanmıştır (Tercan, Kuzgun, Mercan, İkizdere, Çıldır, Ataköy ve Beyköy Hidroelektrik Santral (“HES”)’leri ile Engil Gaz Türbinleri Santrali ve Denizli Jeotermal Santrali)

   Haziran 2010 itibariyle 18 Akarsu Santral grubunun ihaleleri onaylanmıştır.

   Kısık, Berdan ve Hasanlar HES’leri için ÖİB tarafından 10 grup halinde 13.07.2012 tarihinde ihaleye çıkılmış, devir işlemleri Kasım 2014 itibarıyla tamamlanmıştır.

   Hamitabat Elektrik Üretim A.Ş. (“HEAŞ”)’nin %100 oranındaki hissesinin satışı OİD ile Limak Doğalgaz Elektrik Üretim A.Ş. arasında 01.08.2013 tarihinde imzalanmıştır

   Seyitömer Termik Santralinin, Çelikler Seyitömer Elektrik Üretim A.Ş.’ye satışı 17.06.2013 tarihinde imzalanmıştır.

   Kangal Termik Santralinin Kangal Termiksantral Elektrik Üretim A.Ş.’ye varlık satışı 14.08.2013 tarihinde imzalanmıştır.



Özelleştirme sınıfa saldırıdır.

Murad Sezer


   Özelleştirmeler kamu mallarının ve kaynaklarının satış ve devir yollarıyla sermayedar sınıflara aktarılması anlamına gelmektedir.

   Satılan ve devredilen kuruluşlardaki emekçiler işlerini kaybetme ya da iş güvenliği güvencelerini ve haklarını yitirme tehdidiyle karşı karşıya kalmaktadırlar.

   Özelleştirme sonrasında kuruluşlarda esnek, güvencesiz, örgütsüz ve kuralsız istihdam koşullarına geçilmektedir. Madenlerde yaşanan katliamlar, bunun en acı örnekleridir.

   Özelleştirme Daire başkanlığının saldırı programında halen 23 kuruluş bulunmaktadır. Bu kuruluşların 9 tanesinde % 50’nin üzerinde kamu payı vardır. Kuruluş özelleştirmelerinin yanında ayrıca, özelleştirme kapsamında 614 taşınmaz, 38 tesis, 2 liman, 8 otoyol, 2 boğaz köprüsü ile şans oyunları lisans hakkı da satış sıralarını beklemektedir.



Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar

Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş.

Sümer Holding A.Ş.

T. Denizcilik İşletmeleri

T. Elektrik Dağıtım A.Ş.(TEDAŞ)

Gayrimenkul A.Ş. (TTA)

Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş.

KBİ-Karadeniz Bakır İşletmeleri A.Ş.

T. Halk Bankası A.Ş.

Doğusan Boru Sanayi ve Ticaret A.Ş.

Kaynak: www.oib.gov.tr
Sermayesinin %50’sinden fazlası devlete ait olan özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar
























Sermayesinin %50’sinden fazlası devlete ait olan özelleştirme kapsamındaki kuruluşlarda çalışan emekçilerin toplamı
14 bin 388’dir.


Veriler TUİK Ağustos 2014 İşgücü istatistiklerinden alınmıştır


Analiz: Burçak Özoğlu
Coğrafi Görselleştirme: Turgut Yıldız, Erkan Vural
2 Aralık 2014